เลขล็อตนัมเบอร์ เลขล็อต คืออะไร

ติดต่อเรา

ติดต่อเราวันนี้เพื่อรับคำปรึกษาฟรี และตัวอย่างทดลองการพิมพ์

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์
เบอร์มือถือ / WhatsApp: +65 3138 2040

Videojet ประเทศไทย
เบอร์มือถือ / LINE: +66 21 712 508

Videojet เวียดนาม
เบอร์มือถือ / Zalo: +84 83 805 1033

พิมพ์เลขล็อตการผลิต เลขล็อต ด้วยเครื่องพิมพ์วันที่จาก Videojet

เลขล็อต หรือล็อตนัมเบอร์ (Lot Number) คือรหัสกำกับสินค้าเพื่อบ่งบอกความเป็นตัวตนของสินค้านั้นๆ ปกติเลขล็อตนัมเบอร์จะเป็นของใครของมัน และไม่ซ้ำกัน 

ในอุตสาหกรรม การพิมพ์ล็อตนัมเบอร์เป็นเรื่องสำคัญมาก โดย Videojet เชี่ยวชาญในด้านเครื่องพิมพ์วันที่ เลขล็อตนัมเบอร์ ทั้งอิงค์เจ็ท เลเซอร์และอื่นๆ อีกมากมาย สำหรับเครื่องพิมพ์เลขล็อตการผลิต และยังมีเครื่องติดฉลากที่สามารถติดเลขชุดลงบนผลิตภัณฑ์ได้อีกด้วย

ในทางอุตสาหกรรม เลขล็อตการผลิต หรือเลขชุดออกแบบให้เป็นทั้งตัวเลข และ/หรือ ตัวอักษรเพื่อระบุ ID หรือเลขประจำตัวของสินค้า ซึ่งบอกข้อมูลสินค้านั้นๆ (เวลาการผลิต วันที่ผลิต เลขประจำตัวและอื่นๆ) เลขเหล่านี้จะทำให้ติดตามสินค้าย้อนหลังได้ และรู้ประวัติข้อมูลย้อนหลังของสินค้านั้นๆ

เครื่องพิมพ์เลขชุด (พนักงานปฏิบัติการหรือผู้จัดการฝ่ายเครื่องจักร มักเรียกว่า เครื่องพิมพ์วันที่) จะใช้เครื่องนี้พิมพ์และติดเลขชุดลงบนผลิตภัณฑ์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับพื้นผิวที่จะติดเลขชุดลงบนนั้น (ถุงพลาสติก กล่องลัง สายไฟ แขนเสื้อ ถุงกระสอบ ถุงกระดาษ ขวด PET โลหะ หรืออื่นๆ) Videojet ออกแบบเครื่องพิมพ์ให้สามารถพิมพ์ลงบนวัสดุได้หลากหลายประเภท

ความสำคัญของเลขล็อต

เลขล็อตนัมเบอร์ (Lot Number) หรือเลขชุดการผลิต เป็นรหัสที่กำหนดให้กับสินค้าที่ผลิตในรอบเดียวกัน ในสภาวะเดียวกัน และในช่วงเวลาเดียวกัน โดยเป็นระบบที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม ยา เครื่องสำอาง และการผลิตทั่วไป

ในยุคที่ผู้บริโภคและหน่วยงานกำกับดูแลให้ความสำคัญกับการตรวจสอบย้อนหลัง (Traceability) มากขึ้น การพิมพ์เลขล็อตที่ถูกต้องชัดเจนจึงไม่ใช่แค่ข้อกำหนด แต่คือมาตรฐานที่สร้างความน่าเชื่อถือให้กับแบรนด์

ข้อกำหนดทางกฎหมาย

ในประเทศไทย การพิมพ์เลขล็อตนัมเบอร์บนผลิตภัณฑ์เป็นข้อกำหนดตามกฎหมายในหลายอุตสาหกรรม ได้แก่:

  • อุตสาหกรรมอาหาร: ตาม พ.ร.บ. อาหาร พ.ศ. 2522 ผู้ผลิตต้องระบุข้อมูลวันผลิต วันหมดอายุ และรหัสล็อตบนฉลาก
  • ผลิตภัณฑ์ยา: องค์การอาหารและยา (อย.) กำหนดให้ต้องมีเลขล็อตการผลิตทุกครั้ง เพื่อรองรับการเรียกคืนสินค้า (Product Recall)
  • เครื่องสำอาง: ต้องระบุหมายเลขชุดการผลิตตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข
  • สินค้าส่งออก: ผู้นำเข้าหลายประเทศกำหนดให้ต้องมีเลขล็อตที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ตามมาตรฐาน GS1 หรือ ISO

การลงทุนในเครื่องพิมพ์เลขล็อตที่มีคุณภาพจึงไม่ใช่แค่การปฏิบัติตามกฎหมาย แต่คือการป้องกันความเสี่ยงและรักษาชื่อเสียงของธุรกิจ

ขั้นตอนการพิมพ์

การพิมพ์เลขล็อตในสายการผลิตสมัยใหม่มีขั้นตอนหลักดังนี้:

  1. บันทึกข้อมูลในระบบ — เชื่อมต่อกับระบบ ERP หรือฐานข้อมูลเพื่อการตรวจสอบย้อนหลัง
  2. กำหนดรูปแบบ Lot Number — ตัดสินใจว่าจะใช้ตัวเลข ตัวอักษร หรือผสมกัน รวมถึงจำนวนหลักและรูปแบบวันที่
  3. เลือกเครื่องพิมพ์ที่เหมาะสม — พิจารณาวัสดุบรรจุภัณฑ์ ความเร็วสายการผลิต และขนาดตัวอักษรที่ต้องการ
  4. ตั้งค่าระบบพิมพ์ — โปรแกรม Template ในเครื่องพิมพ์ รวมถึงการตั้งค่า Counter อัตโนมัติ
  5. ทดสอบและตรวจสอบคุณภาพ — ตรวจสอบความชัดเจน ความถาวร และความถูกต้องของข้อมูลที่พิมพ์

เครื่องพิมพ์รุ่นแนะนำ

บทความที่เกี่ยวข้อง

Coding Applications

อุตสาหกรรม

เลขล็อตนัมเบอร์ (Lot Number) ต่างจาก Serial Number อย่างไร?

เลขล็อตนัมเบอร์ใช้ระบุสินค้ากลุ่มหนึ่งที่ผลิตในเวลาและเงื่อนไขเดียวกัน — สินค้าหลายชิ้นในล็อตเดียวกันจะมีเลขล็อตเดียวกัน ในขณะที่ Serial Number คือรหัสเฉพาะที่ไม่ซ้ำกันสำหรับสินค้าแต่ละชิ้น ใช้ในอุตสาหกรรมที่ต้องติดตามสินค้าแยกรายชิ้น เช่น อิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์ และเครื่องมือแพทย์

กฎหมายไทยบังคับให้พิมพ์เลขล็อตบนผลิตภัณฑ์หรือไม่?

ใช่ สำหรับผลิตภัณฑ์หลายประเภท อาทิ อาหาร เครื่องดื่ม ยา และเครื่องสำอาง ล้วนต้องระบุเลขล็อตหรือรหัสการผลิตตามกฎหมายของ อย. (สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา) และ พ.ร.บ. ที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้สินค้าส่งออกยังอาจต้องปฏิบัติตามมาตรฐานสากล เช่น GMP, GS1 และ EU Regulation อีกด้วย

เลขล็อตการผลิตควรมีรูปแบบอย่างไร?

ไม่มีรูปแบบมาตรฐานสากลที่บังคับใช้ทั่วไป แต่รูปแบบที่นิยมในอุตสาหกรรมไทย ได้แก่ การรวมวันที่ผลิต (DDMMYYYY หรือ YYMMDD) กับตัวอักษรระบุสายการผลิต เช่น L20241201-A, หรือ 241201-B02 ควรออกแบบให้อ่านง่าย ไม่ยาวเกินไป และสามารถสแกนหรือบันทึกในระบบได้

เครื่องพิมพ์ประเภทไหนเหมาะกับการพิมพ์เลขล็อตมากที่สุด?

ขึ้นอยู่กับวัสดุและความเร็วสายการผลิต: เครื่องพิมพ์อิงค์เจ็ทต่อเนื่อง (CIJ) เหมาะกับงานความเร็วสูงบนพื้นผิวหลากหลาย เช่น ขวด กล่อง และโลหะ / เครื่อง TTO (Thermal Transfer) ให้ตัวอักษรคมชัดสำหรับงานซองฟอยล์และบรรจุภัณฑ์ยา / เครื่องเลเซอร์ให้รอยพิมพ์ถาวรบนพลาสติกและโลหะโดยไม่ต้องใช้หมึก Videojet มีเครื่องพิมพ์ครบทุกเทคโนโลยีพร้อมให้คำปรึกษาฟรี

Batch Number กับ Lot Number เหมือนกันหรือไม่?

โดยทั่วไปใช้แทนกันได้ในภาษาพูด แต่ในเชิงเทคนิค Batch Number มักหมายถึงสินค้าที่ผลิตในรอบเดียว (Batch) ซึ่งอาจกำหนดโดยปริมาณวัตถุดิบหรือเวลา ส่วน Lot Number อาจครอบคลุมหลาย Batch ที่มีคุณสมบัติเหมือนกัน ในทางปฏิบัติ ผู้ผลิตในไทยส่วนใหญ่ใช้คำว่า ‘เลขล็อต’ หรือ ‘ล็อตนัมเบอร์’ เพื่อหมายความทั้งสองอย่าง

หากสินค้ามีปัญหา เลขล็อตช่วยอะไรได้?

เลขล็อตช่วยให้สามารถระบุขอบเขตของสินค้าที่ได้รับผลกระทบได้อย่างแม่นยำ โดยไม่ต้องเรียกคืนสินค้าทั้งหมด ตัวอย่างเช่น หากพบปัญหาคุณภาพในล็อต L20241115-A บริษัทสามารถ Recall เฉพาะล็อตนั้น ซึ่งช่วยลดต้นทุน ลดผลกระทบต่อลูกค้า และรักษาความน่าเชื่อถือของแบรนด์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สามารถพิมพ์เลขล็อตและวันหมดอายุในครั้งเดียวได้ไหม?

ได้ เครื่องพิมพ์ Videojet ทุกรุ่นรองรับการพิมพ์ข้อมูลหลายบรรทัดพร้อมกัน ได้แก่ เลขล็อต วันที่ผลิต วันหมดอายุ บาร์โค้ด และข้อมูลโภชนาการ ทั้งหมดในครั้งเดียวบนสายการผลิต รองรับการอัปเดตข้อมูลอัตโนมัติจากระบบ ERP หรือฐานข้อมูลกลาง

เครื่องพิมพ์เลขล็อต Videojet ดูแลรักษาง่ายไหม?

Videojet ออกแบบเครื่องพิมพ์ให้ง่ายต่อการดูแลรักษา มี Self-Cleaning Head, ระบบแจ้งเตือนอัตโนมัติเมื่อหมึกใกล้หมด และอินเทอร์เฟซสัมผัสภาษาไทยที่ใช้งานง่าย นอกจากนี้ยังมีทีม Service ในประเทศไทยพร้อมให้บริการ On-site และ Remote Support ตลอดอายุการใช้งาน